Serdecznie zapraszamy na drugie spotkanie Kawiarni Filozoficznej w Łodzi. Odbędzie się ono 24 marca 2015 r. o godz. 18.00 w kawiarni “Niebostan”, ul. Piotrkowska 17. Spotkanie poprowadzą dr Paweł Grabarczyk (UŁ, OBF) i dr Tomasz Sieczkowski (UŁ). Jak zwykle, wstęp wolny.

Od wieków religia pełniła wiele funkcji ważnych tak dla jednostek, jak i dla społeczeństw. Stanowiła narzędzie wyjaśniania i rozumienia świata, dawała nadzieję na przezwyciężenie śmierci i cierpienia, organizowała ramy porządku społeczno-politycznego i wyznaczała kanon wartości moralnych, wokół których organizuje się ludzkie życie.

Zainicjowana w okresie nowożytnym rewolucja myślenia przyniosła natychmiastowe pragmatyczne rezultaty i w dużej mierze zagospodarowała wszystkie te funkcje. Okazało się, że nauka lepiej wyjaśnia świat, a świecki porządek społeczno-polityczny jest sprawiedliwszy od teokracji. Okazało się też, a wcześniej było to raczej nie do pomyślenia, że ateiści mogą postępować moralnie.

Jednakże, mimo objawów kryzysu instytucjonalnych religii, religijność ma się dzisiaj zaskakująco dobrze i nic nie wskazuje na to, aby miała być w odwrocie.

Czy zatem religia odpowiada na jakąś potrzebę, której nie sposób zaspokoić inaczej?

Czy redukcja świata doświadczenia do tego, co mówi nauka, jest możliwa i wskazana?

Czy religijność powinno się manifestować publicznie?

The post Łódzka Kawiarnia Filozoficzna – Czy potrzebujemy jeszcze religii? first appeared on Centre for Philosophical Research.

The post Kawiarnia Filozoficzna – czas wolny first appeared on Centre for Philosophical Research.

Zapraszamy na marcowe spotkanie Kawiarni Filozoficznej Festiwalu Nauki. Spotkanie odbędzie się 27 marca (czwartek) o godzinie 18.00 w Księgarni Tarabuk, ul. Browarna 6, Warszawa. Naszym gościem będzie mgr Adam Tuszyński (UW), który opowie o wspólnym działaniu.

Pytanie, co kryje się za sformułowaniem „działać razem”, jest jednym z fundamentalnych pytań filozofii działania. Co odróżnia działania dwojga ludzi, którzy – przez przypadek – idą koło siebie zatłoczoną ulicą, od działań dwojga ludzi, którzy wybrali się razem na spacer? Innymi słowy, gdzie przebiega granica między zbiorem indywidualnych działań pewnej grupy podmiotów a autentycznym wspólnym działaniem? Zagadnienie to już od drugiej połowy XX wieku stanowi przedmiot żywej dyskusji zarówno w filozofii, jak i w nauce.

Podczas naszego spotkania podejmiemy się rekonstrukcji współczesnych stanowisk filozoficznych, które próbują mierzyć się z problemem wspólnego działania. Postaramy się odpowiedzieć na pytanie, czy rzeczywiście, jak twierdzą m. in. Christian List i Philip Pettit, niektóre grupy, przy zaistnieniu odpowiednich warunków, można traktować jako pełnoprawnych, posiadających własny umysł racjonalnych sprawców. Co miałoby to właściwie znaczyć?

The post Kawiarnia Filozoficzna – Co to znaczy działać razem? O możliwości grupowego sprawstwa first appeared on Centre for Philosophical Research.

Ośrodek Badań Filozoficznych i Festiwal Nauki zapraszają na kolejne spotkanie Kawiarni Filozoficznej 27 lutego (czwartek) o godzinie 18.00 w Księgarni Tarabuk , ul. Browarna 6, Warszawa.

Gościem Kawiarni będzie dr Marek Pokropski (UW), który spróbuje odpowiedzieć na pytanie o to, czy możliwa jest nauka o świadomości. Świadomość, po latach zapomnienia, wraca do współczesnej nauki jako problem badawczy stawiany w obrębie nauk kognitywnych. Próba odpowiedzi na pytanie o naturę świadomego doświadczenia prowadzi do refleksji nad metodami kognitywistyki, a możliwe, że i do przeformułowania jej paradygmatu. Jedną z proponowanych metod badania świadomości jest fenomenologia. Czym jest fenomenologia i czy może ona pomóc w badaniu zjawiska świadomości? To będzie tematem spotkania.

The post Kawiarnia Filozoficzna – Czy możliwa jest nauka o świadomości? first appeared on Centre for Philosophical Research.

Ośrodek Badań Filozoficznych i Festiwal Nauki serdecznie zapraszają na kolejne spotkanie Kawiarni Filozoficznej. Spotkanie odbędzie się w środę 18 grudnia o 17.00 w księgarni „Tarabuk”. Naszym gościem będzie Jan Czarnecki, doktorant z Instytutu Filozofii UW, który wygłosi referat pod tytułem „Filozofia muzyki – muzyka filozofii?”.

The post Filozofia muzyki – muzyka filozofii? first appeared on Centre for Philosophical Research.

10 I 2013 o godzinie 18.30
Kawiarnia „Tarabuk”, ul. Browarna 6, Warszawa

Serdecznie zapraszamy na kolejne spotkanie Kawiarni Filozoficznej, której gościem będzię tym razem dr Bogdan Dziobkowski z Instytutu Filozofii UW.

Kliknij Czytaj całość…, aby zobaczyć streszczenie wystąpienia.

„Paradoks nasz wyglądał tak: reguła nie może wyznaczać sposobu działania, gdyż każdy sposób działania daje się z nią uzgodnić”. (L. Wittgenstein, Dociekania filozoficzne, 201)

Tę uwagę można odczytać jako nową, niezwykle radykalną formę filozoficznego sceptycyzmu o zaskakujących konsekwencjach. Przypuśćmy, że spotykamy osobę, która nigdy nie przeprowadziła operacji dodawania na liczbach większych niż 57. Pytamy ją: „Ile jest 68 + 57?”. Po chwili namysłu mówi: „125”. Co uzasadnia tę odpowiedź? Gdyby jakiś sceptyk zaczął ją kwestionować twierdząc, że właściwą odpowiedzią jest „5”, w jaki sposób moglibyśmy wykazać mu, że się myli? Czy istnieją fakty rozstrzygające, co w omawianym przypadku znaczy symbol „+”? Sceptyczny paradoks Wittgensteina ma nam pokazać, że takich faktównie ma. Oczywiście, problem nie ogranicza się jedynie do przykładów matematycznych. Dotyczy reguł posługiwania się dowolnymi wyrażeniami naszego języka: „stół”, „oczekiwanie”, „Tarabuk”, „filozof” itd.

The post Kawiarnia Filozoficzna – 68+57=? – Nowe formy filozoficznego sceptycyzmu first appeared on Centre for Philosophical Research.

22 XI 2012 o godzinie 18.30
Kawiarnia „Tarabuk”, ul. Browarna 6, Warszawa

Z przyjemnością zapraszamy na kolejne spotkanie „Kawiarni Filozoficznej”. Naszymi gośćmi będą mgr Agnieszka Dębska i mgr Adrian Andrzej Ziółkowski, którzy postarają się odpowiedzieć na pytanie o odpowiedzialność za czyny, których nie można było uniknąć.

Kliknij Czytaj całość…, aby zobaczyć streszczenie wystąpienia.

Załóżmy, że istnieje świat, w którym każde wydarzenie jest w pełni zdeterminowane, tj. całkowicie zależne od poprzedzających go zdarzeń i panujących w tym świecie praw przyrody. Świat taki można nazwać światem deterministycznym.

Czy w opisanym świecie możliwa jest wolna wola i odpowiedzialność moralna za czyny? O odpowiedź na to pytanie spierają się dwa obozy filozoficzne. Inkompatybiliści twierdzą, że wolnej woli z determinizmem pogodzić nie sposób i nie można być odpowiedzialnym za coś, czego nie można było nie zrobić. Z kolei kompatybiliści bronią tezy, że wolna wola i odpowiedzialność moralna w deterministycznym świecie jest jak najbardziej możliwa.

Jednym z argumentów przytaczanych przez inkompatybilistów jest twierdzenie, że ich koncepcja jest znacznie bardziej intuicyjna dla osób niezajmujących się na co dzień rozważaniami filozoficznymi. Twierdzą oni nawet, że większość ludzi jest „naturalnymi inkompatybilistami”.

Co jednak, gdybyśmy niefilozofom przedstawili historię mieszkańca wspomnianego deterministycznego świata, który, w celu rozpoczęcia nowego życia, morduje swą żonę pozorując wypadek i zapytali o jego moralną odpowiedzialność? Czy wówczas rzeczywiście staliby po stronie inkompatybilizmu? A może uznaliby raczej, że w takiej sytuacji absurdem byłoby rezygnować z przypisania odpowiedzialności za tak okrutny czyn tylko z powodu obowiązującego determinizmu?

Formułując problem w nieco bardziej ogólny sposób – czy sposób zadania pytania oraz opisania deterministycznego świata jest zupełnie obojętny wobec tego, którą ze wspomnianych koncepcji będą wspierać ujawniane przez niefilozofów intuicje?
Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć podczas spotkania. Będziemy odwoływać się do badań empirycznych nad intuicjami ludzi na temat wolnej woli i odpowiedzialności, i do czynników, które wpływają na ich oceny, takich jak emocje i abstrakcyjność opisywanej sytuacji. Będziemy także odwoływać się do klasycznych, filozoficznych analiz pojęciowych. Ale przede wszystkim samo spotkanie będzie eksperymentem – postaramy się bowiem wydobyć i przedyskutować Państwa intuicje na ten temat.

The post Kawiarnia Filozoficzna – Czy możemy być odpowiedzialni za coś, czego nie mogliśmy nie zrobić? first appeared on Centre for Philosophical Research.

The post Kawiarnia Filozoficzna – Po co komu filozofia języka? first appeared on Centre for Philosophical Research.

25 maja 2012 r. o godz. 18.00, Klubokawiarnia „Tarabuk” (ul. Browarna 6)

Zapraszamy na piąte tegoroczne spotkanie Kawiarni Filozoficznej,  zatytułowane „Osoby i ludzkie organizmy”. Naszym gościem będzie dr hab. Mariusz Grygianiec (UW, Instytut Filozofii).

Współczesna metafizyka analityczna obfituje w różne koncepcje bytu ludzkiego. Koncepcje te usiłują znaleźć odpowiedzi na pytania o naturę osób, kryteria ich tożsamości w czasie, przyczynowość mentalną i racjonalność ludzkiego działania. Jedną z nich jest animalizm, formułowany w różnych (często wzajemnie przeciwstawnych) wersjach przez takich myślicieli, jak: Wiggins, Ayers, Carter, Snowdon, Olson, Mackie, Merricks, van Inwagen, Toner, Árnadóttir.

W wystąpieniu postaram się wysłowić własną koncepcję wspomnianej doktryny oraz omówić jej konsekwencje w kontekście następujących zagadnień:
(1) problemu substancjalności osób;
(2) kryteriów bycia osobą;
(3) odróżnienia osób i ludzkich organizmów;
(4) konstytucji materialnej;
(5) trwania i tożsamości w czasie;
(6) przyczynowości mentalnej;
(7) powstawania i ginięcia (śmierci).
Zamierzam również wskazać i omówić te zagadnienia szczegółowe, z którymi animalizm – jak dotąd – nie zdołał się uporać. Okoliczność braku postępu w odniesieniu do owych zagadnień będzie dla mnie jednym z motywów argumentacji na rzecz stanowiska misterianistycznego.

The post Kawiarnia Filozoficzna – Osoby i ludzkie organizmy first appeared on Centre for Philosophical Research.

The post Gdańsk wielu kultur – dialog międzyreligijny, postsekularyzm i mistyka first appeared on Centre for Philosophical Research.